To fikcja satyryczna: opisane zebranie, urządzenia i ich rozmowy zostały wymyślone. Prawdziwa jest natomiast zasada działania automatyzacji, o której przeczytasz poniżej.
W salonie ogłoszono stan podwyższonej jasności. Żarówka, zmęczona włączaniem i wyłączaniem według cudzych kaprysów, zwołała zebranie mieszkańców domowej sieci Wi-Fi. W porządku obrad znalazł się jeden punkt: kto, kiedy i na jakich warunkach ma wreszcie zgasić światło.
Czujnik ruchu zgłosił obecność, choć nikt się nie ruszał. Głośnik poprosił o powtórzenie nazwy sieci. Robot sprzątający nie dotarł na czas, bo zatrzymał się pod krzesłem i uznał to miejsce za odrębny punkt programu. Przewodnicząca, czyli żarówka, rozpoczęła obrady w trybie ciepłej bieli.
Korytarz nie jest salą konferencyjną
Domownik chciał tylko, żeby lampa w przedpokoju gasła wieczorem, kiedy nikogo tam nie ma. Stworzył więc regułę, po czym zapomniał, że wcześniej dodał inną: włącz światło, gdy czujnik wykryje ruch. Na papierze oba pomysły wyglądały rozsądnie. W fikcyjnym mieszkaniu uczestnicy zebrania nazwali je jednak systemem rotacyjnego stresu.
Czujnik protestował, że jego zadaniem jest zgłaszać wykryty ruch, a nie ustalać, czy człowiek szuka kluczy, czy prowadzi nocną wyprawę po szklankę wody. Żarówka odpowiadała, że każda zmiana stanu kończy się u niej fizyczną robotą, a nikt nawet nie pyta, czy ma ochotę świecić.
Domownik z kolei twierdził, że pytał. Wpisał przecież w aplikacji nazwę automatyzacji: „Proszę zgaś”. Komitet nie uznał tego za negocjacje. Szczególnie obrażony był przycisk na ścianie, którego nikt nie uwzględnił w nazwie scenariusza, chociaż od lat wykonuje tę samą usługę bez konta i formularza zgody na powiadomienia.
Wyzwalacz nie pisze manifestu
Tu na chwilę wychodzimy z fikcyjnego salonu. W prawdziwym Home Assistant automatyzacja może wystartować po określonym zdarzeniu, na przykład o wybranej godzinie albo po zmianie stanu urządzenia. Dokumentacja nazywa taki bodziec wyzwalaczem. System sprawdza następnie ewentualne warunki i, jeśli są spełnione, wykonuje określone działania.
Przykład: o ustalonej godzinie uruchom regułę, a jeśli spełniony jest ustawiony warunek, wyłącz wskazaną lampę. To opis zaprogramowanego zachowania, nie dowód, że żarówka rozumie wieczór albo ma własny plan. Sam harmonogram nie jest autonomiczną sztuczną inteligencją. Nawet jeśli nazwiemy go „Wielkim Nadzorcą Korytarza” i dodamy złowrogą ikonę.
Wróćmy do zmyślonego zebrania. Gdy prowadząca usłyszała słowo „warunek”, natychmiast rozdała urządzeniom formularze. Głośnik domagał się prawa do odczytywania komunikatu przed każdym zgaszeniem. Czujnik ruchu chciał, żeby najpierw wysłuchano jego ostatniego pomiaru. Robot sprzątający proponował przesunięcie całej procedury do chwili, gdy wyjedzie spod krzesła. Nie potrafił jednak podać terminu.
Negocjacje przy słabym sygnale
Największy spór wybuchł wokół polecenia „zgaś światło”. Dla domownika oznaczało ono prostą czynność przed snem. Dla komitetu było umową o niejasnym zakresie: którą lampę, na jak długo i co zrobić, gdy człowiek wróci do przedpokoju?
Żarówka zaproponowała, aby po zgaszeniu zostawić możliwość ponownego zapalenia światła przyciskiem. Czujnik chciał reagować na ruch, ale nie chciał być oskarżany za każdą sekundę ciemności. Głośnik upierał się przy uroczystym komunikacie, dopóki domownik nie wskazał, że o późnej porze uroczysty komunikat może obudzić resztę mieszkania.
W protokole znalazła się więc poprawka: żadnych przemówień po ciszy nocnej. Głośnik uznał ją za cenzurę akustyczną, po czym przez przypadek ustawił sobie tak cichą głośność, że nikt nie usłyszał protestu. Żarówka odnotowała to jako pierwszy kompromis osiągnięty bez migania.
Przy okazji wyszło na jaw, że domownik nie pamięta już, która z kilku podobnie nazwanych reguł robi co. „Światło noc”, „Światło noc nowe” i „Światło noc nowe poprawione” miały w jego przekonaniu tworzyć przejrzysty system. Komitet poprosił o dostęp do dokumentacji. Domownik wskazał kartkę z hasłem „sprawdzić później”, po czym schował ją pod rachunkiem za internet.
Dochodzenie w sprawie gasnącej lampy
Poza satyrą warto zacząć od prostego przeglądu: sprawdzić wyzwalacze, warunki i działania reguł, które dotyczą tej samej lampy. Jedna automatyzacja może ją wyłączać, a inna włączać po osobnym zdarzeniu. Bez znajomości konkretnej konfiguracji nie da się jednak stwierdzić, dlaczego światło zachowało się w danym domu tak, a nie inaczej.
Home Assistant udostępnia ślady uruchomień automatyzacji, które pomagają prześledzić ich przebieg. To użyteczniejszy punkt wyjścia niż oskarżenie żarówki o samodzielne planowanie. Warto również nazwać reguły tak, by po miesiącu dało się je odróżnić, oraz przetestować zmianę przy obecności domowników. Włącznik dostępny ręcznie pozostaje po prostu praktycznym sposobem sterowania tam, gdzie instalacja na to pozwala.
W fikcyjnym salonie kontrola wykazała, że obie reguły robiły dokładnie to, co im zapisano. Kłopot polegał na tym, że ich autor zaprojektował je osobno, a potem oczekiwał wspólnego rozsądku. Komitet uznał to za problem człowieka, co było stanowiskiem wygodnym, choć niezbyt pomocnym.
Ostatecznie domownik poprawił ustawienia, a urządzenia przyjęły plan próbny. Światło w przedpokoju miało gasnąć według ustalonej reguły, z możliwością ponownego ręcznego włączenia. Czujnik nie dostał prawa weta, głośnik nie wygłosił przemówienia, a robot nadal obradował pod krzesłem.
Następnego wieczoru lampa zgasła zgodnie z planem. Domownik po chwili wrócił po zapomniane klucze i włączył ją przyciskiem. Żarówka uznała to za naruszenie ducha porozumienia, lecz nie zażądała kolejnego zebrania. Ktoś musiałby przecież najpierw zapalić światło.