Satyra. Wszystkie postacie i sytuacje opisane poniżej są fikcyjne.

W pewnym mieszkaniu, pomiędzy kocem a kubkiem niedopitej herbaty, żył człowiek, który pragnął obejrzeć film. Pragnienie to było szczere. Równie szczera była jego lista „Do obejrzenia”, pielęgnowana z troską, jakiej nie powstydziłby się opiekun ogrodu. Rosła cicho, choć widz coraz rzadziej znajdował czas, by do niej wejść z pilotem w dłoni.

W niedzielę usiadł na kanapie odpowiednio wcześnie. Miał przekąskę, wolny wieczór i przekonanie, że tym razem coś wybierze. Otworzył więc swój notes z tytułami, po czym dopisał jeszcze dwa, które ktoś polecił mu przy obiedzie. Następnie przepisał jeden z nich do osobnej rubryki: „Na spokojniejszy dzień”. Dzień był spokojny, ale rubryka dopiero powstała i zasługiwała na chwilę uwagi.

Droga tysiąca tytułów

Na liście było wszystko, czego człowiek mógł zapragnąć: historie na deszcz, historie na słońce i historie na wieczór, w którym nie ma już siły sprawdzić pogody. Niektóre tytuły znalazły się tam tak dawno, że widz nie pamiętał, dlaczego je zapisał. Trzymał je jednak z szacunku dla osoby, którą był wtedy. Tamta osoba najwyraźniej miała ambitne plany i nie wypadało jej zawieść.

Z czasem lista podzieliła się na mniejsze listy. Powstała lista filmów krótkich, choć żaden nie wydawał się wystarczająco krótki, kiedy trzeba było już iść spać. Powstała lista rzeczy lekkich oraz lista rzeczy ważnych. Pomiędzy nimi rozciągała się delikatna strefa niepewności: czy film może być zarazem lekki i ważny, czy należy go wpisać dwa razy, a jeśli tak, to w której kolejności?

Widz rozważał to z należytą powagą. W końcu otworzył nową stronę pod tytułem „Do uporządkowania”. Poczuł ulgę. Nie dlatego, że coś uporządkował, lecz dlatego, że porządek otrzymał własne miejsce.

Mądrość pustego przycisku

Pewnego wieczoru lista przemówiła. Tak właśnie dzieje się w przypowieściach, zwłaszcza kiedy autor nie chce udawać, że rozmawiał z prawdziwym notesem.

– Dlaczego mnie nie używasz? – zapytała lista.

– Używam cię codziennie – odparł widz. – Wczoraj dodałem trzy tytuły i poprawiłem kolejność dwóch.

– A czy coś obejrzałeś?

Widz spojrzał w stronę telewizora. Telewizor, zachowując godną pozazdroszczenia dyskrecję, nie odpowiedział.

Lista nie była zła. Wiedziała, że zbieranie obietnic też daje przyjemność. Każdy zapisany tytuł oznaczał przecież możliwy wieczór: taki, w którym herbata nie stygnie za szybko, nikt nie szuka ładowarki, a wybrana historia trafia dokładnie w nastrój. Film uruchomiony naprawdę mógł się z tą obietnicą nie zgodzić. Mógł być za wolny, za głośny albo po prostu nie na dziś.

Widz znał ten lęk w łagodnej, kanapowej odmianie. Kiedy wybierał jeden film, pozostałe musiały poczekać. A przecież każdy z nich miał za sobą czyjąś zachętę, własne miejsce na liście i niewidzialny przypis: „koniecznie”. Nawet wypoczynek potrafi założyć marynarkę i przyjść na rozmowę o wynikach.

Seans niedoskonały

Lista zaproponowała ćwiczenie. Nie wymagało kadzidełka ani specjalnej aplikacji, tylko zgody na to, że wieczór nie musi zostać wybrany idealnie. Widz miał wskazać pierwszy tytuł, na który rzeczywiście miał ochotę, a potem przestać porównywać go z pozostałymi. Przynajmniej do końca napisów początkowych.

Wybrał. Film zaczął się powoli. Bohater przez dłuższą chwilę patrzył przez okno, co widz uznał za podejrzane, ponieważ sam przed chwilą robił dokładnie to samo, odwlekając decyzję. Sięgnął po notes, ale zamiast dopisać „filmy z oknami” odłożył go na stolik.

Po jakimś czasie opowieść go wciągnęła. Nie była najlepszym filmem, jaki kiedykolwiek widział, i nie zmieniła jego życia. Sprawiła za to, że zapomniał o porównywaniu tytułów. Herbata wystygła zgodnie ze swoim zwyczajem, a przekąska skończyła się trochę za wcześnie. Wieczór mimo tych uchybień odbył się w całości.

Następnego dnia widz otworzył listę i skreślił obejrzaną pozycję. Przez chwilę przyglądał się pustemu miejscu. Potem dopisał tytuł polecony przez znajomego. Lista westchnęła, ale już bez urazy: w końcu istniała po to, żeby coś pamiętać, a nie żeby wydawać świadectwa duchowego postępu.

Jeśli więc twoja własna lista puchnie, nie musisz od razu jej kasować ani ogłaszać nowej metody życia. Możesz zostawić ją w spokoju i wybrać coś na dzisiaj. A jeśli po kilkunastu minutach film ci nie podejdzie, możesz go wyłączyć. Niedokończony seans nie jest porażką; czasem to po prostu wolne miejsce na inną opowieść albo na sen.

W naszym fikcyjnym mieszkaniu notes leży teraz obok pilota. Oboje nadal mają pracę. Tylko pilot od czasu do czasu dostaje szansę, by ją wykonać.